İYİ Parti Manisa Milletvekili Şenol Sunat, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yazı olarak cevaplandırılmak üzere soru önergesi verdi.
Şenol Sunat,
“Manisa, 32 diri fay hattı ile Batı Anadolu’daki aktif tektonik kuşak üzerinde yer almakta ve birinci derece deprem bölgesi içerisinde bulunmaktadır. 181 yıldır büyük bir deprem üretmeyen Manisa deprem enerjisi biriktirmektedir. TMMOB’un 2021 tarihli raporuna göre; Manisa kent merkezi dâhil olmak üzere Soma, Kırkağaç, Turgutlu, Ahmetli, Salihli, Alaşehir ve Sarıgöl ilçelerinde çok sayıda yerleşim alanı doğrudan diri fay hatları veya fay zonları üzerinde bulunmaktadır. Zafer Kalkınma Ajansı’nın 2025 tarihli raporuna göre; Manisa’da önümüzdeki 10 yıl içerisinde 5,0 büyüklüğünde bir depremin gerçekleşme olasılığı yüzde 81,3, 6,0 büyüklüğünde bir depremin gerçekleşme olasılığı ise yüzde 66,6 olarak hesaplanmıştır. Manisa’da nüfusun yüzde 67,6’sı alüvyon zemin özelliklerine sahip Gediz Ovası ve çevresindeki sekiz ilçede yoğunlaşmaktadır. Bu zemin özellikleri; deprem dalgalarının büyümesine, sıvılaşma ve oturma gibi zemin kaynaklı risklerin artmasına neden olabilmektedir. Bu durum kentteki yapı stokunun deprem güvenliği açısından değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Olası bir deprem sonrasında afet yönetimi açısından toplanma alanlarının yeterliliği de kritik önem taşımaktadır.
2020 yılında Prof. Dr. Hasan Sözbilir tarafından yapılan değerlendirmeye göre; Manisa kent merkezinden geçen Manisa Fayı çevresinde bin 750 adet yapının bulunduğu ve bu durumun yüzey faylanması riskini artırdığı ifade edilmektedir. Öte yandan İzmir–Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı 23.06.2014 tarihinde onaylanmış olup, bakanlık değişiklik listesi kayıtlarına göre planın 07.01.2026 tarihine kadar 86 kez değiştirildiği görülmektedir. Ancak hem Çevre Düzeni Planı paftalarında hem de sonrasında yapılan 86 değişiklikte deprem tehlikesi, diri fay hatları veya fay sakınım zonlarına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca Çevre Düzeni Planında deprem riskine ilişkin hususların alt ölçekli planlarda (1/25.000, 1/5.000 ve 1/1.000) değerlendirilmesi öngörülmektedir. Bunun yanında Mart 2026 itibarıyla DASK verilerine göre; Manisa’daki 353 bin konutun sadece 164 bin 848’inin sigortalı olduğu anlaşılmaktadır. Manisa’da zorunlu deprem sigortası oranının yüzde 46,7 olduğu, bu oranın Türkiye ortalaması olan yüzde 58,2’nin ve Ege Bölgesi ortalaması olan yüzde 58,1’in altında kaldığı görülmektedir.
Sunat, soru önergelerini şöyle sıraladı:
"Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir;
1. Manisa’nın Yapı Stoku Envanteri oluşturulmuş mudur? Manisa’nın İlçe Bazlı Afet Risk Analizleri yapılmış mıdır?
2. Manisa’da deprem karşısında riskli bina sayısı kaçtır? Son 10 yılda Manisa’da kaç adet riskli bina yıkılmıştır?
3. Manisa’nın Mikrobölgeleme Çalışmaları yapılmış mıdır?
4. Manisa’nın Deprem Master Planı hazırlanmış mıdır? Deprem Acil Eylem Planı var mıdır?
5. Manisa’da Kentsel Gelişim ve Yerleşim Kararları deprem tehlikesi, diri fay hatları ve zemin özellikleri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmiş midir?
6. Manisa’da deprem sonrası müdahale planları kapsamında belirlenen afet ve acil durum toplanma alanlarının sayısı ve toplam büyüklüğü nedir?
7. İzmir–Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı 2014’te onaylandıktan sonra 2026’ya kadar 86 kez değişikliğe uğramıştır. Bu değişikliklerin hiçbirinde deprem tehlikesi, diri fay hatları veya fay sakınım zonlarına ilişkin bir düzenleme yapılmamasının gerekçesi nedir?
8. Manisa ilinde hazırlanan 1/25.000, 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli alt planlarda diri fay hatları, fay sakınım zonları, zemin özellikleri ve deprem riskine ilişkin herhangi bir plan kararı veya plan notu yer almakta mıdır?
9. Manisa ilinde diri fay hatları üzerinde veya yakınında bulunan yerleşim alanlarında yapılaşmanın sınırlandırılmasına ve riskin azaltılmasına yönelik Bakanlığınızın herhangi bir çalışması var mıdır?
10. Bakanlığınız, 2020 yılında Manisa Fayı çevresinde bulunduğu ifade edilen bin 750 yapı ile ilgili bugüne kadar hangi tespit, inceleme ve önleyici işlemleri yapmıştır?
11. Manisa ilinde zorunlu deprem sigortası oranının (%46,7) Ege Bölgesi ortalamasının (%58,1) ve Türkiye ortalamasının (%58,2) altında kalmasının nedenlerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir çalışma bulunmakta mıdır?
12. Bakanlığınızın Manisa’da zorunlu deprem sigortası bulunmayan 188 bin 152 konut için zorunlu sigortalılık oranını artırmaya yönelik bir eylem planı var mıdır?"
